Extra onderzoek vergoeding uitgeleende boeken

Gepubliceerd op: 1 mei 2018 16:15

In het onderzoek naar de vergoedingen voor uitgeleende boeken ontbrak nog een aantal gegeven over de uitleningen die via de Bibliotheek op school gaan. Kunst van Lezen heeft die gegevens wel nodig om het gesprek over de vergoedingen goed te kunnen voeren. Daarom hebben we in januari via Desan een extra onderzoek uitgezet. Het rapport over de uitleningen is nu verschenen.

Aanleiding

Ook na het Onderzoek naar de ontwikkeling van de afdracht van leenrechtvergoedingen (2006-2015) bestond er nog steeds discussie over het aantal uitleningen via basisscholen, in het bijzonder via de Bibliotheek op school waarover bibliotheken al dan niet een leenrechtvergoeding hebben betaald. Deze discussie wordt veroorzaakt door de onderwijsexceptie die in de Auteurswet is opgenomen.
 
Als uitleningen aan leerlingen en leerkrachten plaatsvinden in en onder verantwoordelijkheid van de school, dan hoeft geen leenrecht te worden betaald, omdat het dan valt onder het vrijstellingsregime. Als de uitleningen in het gebouw van de school plaatsvinden, onder verantwoordelijkheid van de bibliotheek, dan moet over de uitleningen wel een leenrechtvergoeding worden betaald aan Stichting Leenrecht.

Uitkomsten

Uit het onderzoek Enquête Boeken mee naar huis blijkt dat leerlingen op 35% van de scholen met een de Bibliotheek op school de boeken mee naar huis mogen nemen en op 65% van de scholen niet. Dit relatief lage percentage scholen waarbij de boeken mee naar huis mogen wordt bevestigd door Expertisecentrum Nederlands. Zij hebben de laatste PIRLS-rapportage (2017) opgesteld op basis van het vijfjarige internationale onderzoek naar lezen (Progress in International Reading Literacy Study). Uit PIRLS blijkt dat op 37% van de Nederlandse scholen de boeken wel en op 63% van de scholen de boeken niet mee naar huis genomen mogen worden.
 
In totaal vinden op 5% van de scholen uitleningen uit de Bibliotheek op school plaats onder verantwoordelijkheid van de bibliotheek en op 25% onder verantwoordelijkheid van de school. Op 69% van de scholen vinden geen uitleningen uit de bibliotheek plaats (0). Kijken we uitsluitend naar de scholen waar leerlingen wel boeken uit de bibliotheek mee naar huis mogen nemen, dan vinden de uitleningen op 81% van de scholen plaats onder verantwoordelijkheid van de school.

Dank aan alle deelnemers

Voor het onderzoek heeft Desan alle leesconsulenten basisonderwijs benaderd die met hun school meededen aan de Monitor de Bibliotheek op school 2016-2017. Het betreft 408 leesconsulenten voor 1650 scholen. Van de 408 leesconsulenten hebben 257 aan de enquête meegedaan (63%), voor in totaal 1001 van de 1650 scholen (61%).
 
Namens Kunst van Lezen bedanken we alle deelnemers aan dit onderzoek heel hartelijk voor hun inzet. We kunnen nu een volgende stap zetten in het gesprek over de vergoedingen.