Het Kwaliteitskompas (voorheen kwaliteitskader) biedt bibliotheken, kinderopvang en scholen een handvat om de hoogst mogelijk impact te bereiken met de landelijke programma's BoekStart in de kinderopvang en de Bibliotheek op school in de kinderopvang, het primair en voortgezet onderwijs.  
 
Daarmee versterken we de geletterdheid van kinderen en jongeren. Plezier in taal en lezen, toegankelijkheid tot verhalen, een rijke leesomgeving én een doorgaande lijn zijn daarbij onmisbaar. Het is bewezen dat deze programma’s werken om taalvaardigheid te bevorderen.  
 
De bibliotheekbranche vindt het belangrijk dat alle bibliotheekorganisaties met deze programma’s werken. Het kwaliteitskompas helpt bibliotheken bij een eenduidige uitvoering en een consistent kwaliteitsniveau van de landelijke programma’s, om zo een kwalitatieve samenwerking met kinderopvang en onderwijs in het hele land te waarborgen.  

Nee, het is geen verplichting maar een advies. Het kompas biedt houvast en helpt bij het maken van keuzes op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Daarnaast zorgt het kwaliteitskompas ervoor dat landelijk en lokaal binnen het werkgebied van de Bibliotheek gewerkt wordt aan het realiseren van een zo goed als mogelijke uitvoering van BoekStart in de kinderopvang en de Bibliotheek op school. Het is een instrument dat bibliotheken kunnen gebruiken om hun werkwijze voor de landelijke programma’s te toetsen, de kwaliteit te verbeteren en te waarborgen. 

Nee, het ontvangen van de financiering hangt niet af van de mate waarin de samenwerking met de kinderopvang en de school voldoet aan de streefwaarden van het kwaliteitskompas.

Uiteraard is er ruimte voor maatwerk en lokale verschillen. Het kwaliteitskompas biedt een houvast voor bibliotheken bij het maken van keuzes op basis van het gewenste kwaliteitsniveau. Het kwaliteitskompas zorgt ervoor dat landelijk en lokaal binnen het werkgebied van de Bibliotheek gewerkt wordt aan het realiseren van een zo goed als mogelijke uitvoering van BoekStart in de kinderopvang en de Bibliotheek op school. Het is een instrument dat bibliotheken kunnen gebruiken om hun werkwijze voor de landelijke programma’s te toetsen, de kwaliteit te verbeteren en te waarborgen.

Het kwaliteitskompas is voor BoekStart in de kinderopvang en de Bibliotheek op school in het primair onderwijs en voortgezet onderwijs. Het is niet gemaakt het mbo, de pabo en het speciaal onderwijs.

Het Landelijk Team BoekStart in de kinderopvang en de Bibliotheek op school (SPN), Stichting Lezen en de KB, nationale bibliotheek, stellen het kwaliteitskompas op. Zij maken het concept en leggen dit voor aan belanghebbenden. De bibliotheken en POI’s worden nadrukkelijk betrokken bij de ontwikkeling van het kompas. Zo ook de strategische partners VOB, SPN, KB en Stichting Lezen. Toetsing en consultatie vinden onder meer plaats via klankbordgroep op verschillende niveaus: uitvoerend, beleidsmatig en strategisch. Deze klankbordgroep is in oprichting.

Het kwaliteitskompas bestaat uit drie onderdelen:

• Adviesnormen
  De uitvoering van de bouwstenen van de programma’s verschilt momenteel per provincie, per gemeente, of per bibliotheek. Dit onderdeel beschrijft de streefwaarden van de kwaliteit per bouwsteen met het oog op het bereiken van de hoogst mogelijke impact als het gaat om taalvaardigheden van kinderen en jongeren en uniformiteit van de dienstverlening en het aanbod door alle bibliotheken. Deze adviesnormen zijn niet wetenschappelijk, maar ‘evidence informed’ op basis van jarenlange ervaring en onderzoek.  Deze normen functioneren als vergelijkingsmateriaal met de huidige kwaliteit van de landelijke programma’s.
• Groeimodel kwaliteitNiet iedere bibliotheek staat al op gewenste kwaliteitsniveau. Dit onderdeel beschrijft mogelijkheden tot het (door)ontwikkelen van het aanbod, om zo aan de eerder geformuleerde adviesnormen te kunnen voldoen. Het geeft inzicht in en aanknopingspunten voor wat nodig is om het wenselijke kwaliteitsniveau te behalen.
• Instrumenten
  Dit onderdeel bevat uitleg over en verwijzing naar de bestaande instrumenten in de de landelijke toolkit voor de Bibliotheek ter ondersteuning van de Bibliotheek. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de basisdocumenten/handreikingen over de programma's, de in ontwikkeling zijnde Kwaliteitsscan door Stichting Lezen (voorheen sterrenchecklist), het exploitatiemodel en de monitor.

Met het kwaliteitskompas kan de Bibliotheek kennisnemen van de adviesnormen voor de kwaliteit van de landelijke programma’s. Door deze normen te vergelijken met de huidige stand van de kwaliteit binnen de eigen organisatie, kan de Bibliotheek achterhalen waar ze nog aan kan werken om te voldoen aan de gewenste normen en daarmee het kwaliteitsniveau van de landelijke leesbevorderingsprogramma’s te verbeteren.  

Om het huidige kwaliteitsniveau vast te stellen, kan gebruik worden gemaakt van de in ontwikkeling zijnde Kwaliteitsscan die in 2026 beschikbaar komt. Deze kwaliteisscan vervant de huidige Sterrenschecklist. Als daaruit blijkt dat het niveau nog niet voldoet aan de adviesnormen, kunnen de onderdelen ‘Groeimodel Kwaliteit’ en ‘Instrumenten’ helpen bij het maken van een plan van aanpak.

Nee. De huidige certificeringsnormen van bureau CBTC (Certificeringsorganisatie Bibliotheekwerk, Cultuur en Taal) stelt wel een aantal normen die ook van toepassing zijn voor de programma’s BoekStart in de kinderopvang in het primair- en voortgezet onderwijs. Gedurende het ontwikkeltraject van het kwaliteitskompas is er overleg met het CBTC, zodat er een goede afstemming blijft.

We streven ernaar om het najaar van 2026 een kwaliteitskompas te presenteren. Om dit te realiseren werken we samen met strategische partners, bibliotheken en POI’s aan de verschillende onderdelen van het kompas en vragen we diverse belanghebbenden en een klankbordgroep om mee te kijken, lezen en denken.

We houden iedereen op de hoogte van de voortgang en eventuele veranderingen via de nieuwsbrieven en het nog op te zetten Bieb2Bieb-kanaal Kwaliteitskompas BoekStart in de kinderopvang en de Bibliotheek op school.

Ja die afstemming vindt plaats in het Strategisch overleg Jeugd en Onderwijs waarin de Koninklijke Bibliotheek (KB), de Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB), stichting Samenwerkende POI’s Nederland (SPN) en Stichting Lezen zijn vertegenwoordigd. Daarnaast vindt er ook overleg plaats met afzonderlijke partners.

Ja, de kinderopvang wordt betrokken. De werkwijze waarop wordt nog bepaald.

Ja, het onderwijs wordt betrokken. De werkwijze waarop wordt nog bepaald.

Je kunt je gegevens achterlaten via dit formulier.

Medewerkers van bibliotheken en POI’s op beleidsmatig, adviserend en uitvoerend niveau. Via de VOB wordt de strategische laag van de bibliotheken betrokken.

In de periode van maart tot en met juli willen we de klankbordgroep op verschillende manieren inzetten. Voorlopig staan de volgende bijeenkomsten op de planning:

• 19 maart: Welkomstbijeenkomst met toelichting gang van zaken en planning.
  15:00-16:00 (online, link volgt nog)  
• 30 maart: Bespreking onderdelen Adviesnormen en Groeimodel Kwaliteit (Utrecht).
  13:00-16:00 (exacte locatie volgt nog)
  of
• 13 april: Bespreking onderdelen Adviesnormen en Groeimodel Kwaliteit (Zwolle).
  13:00-16:00 (exacte locatie volgt nog)
• 18 mei: Tweede bijeenkomst over Adviesnormen en Groeimodel Kwaliteit.
  15:00-16:00 (online, link volgt nog)
  
• 18 mei - 8 juni: Reactieperiode per mail op de Adviesnormen en Groeimodel Kwaliteit

De klankbordgroep komt zowel online als op locatie samen. De tijd en eventuele locatie zullen zo snel mogelijk worden vermeld in de planning.

De verwachting is dat de tijdsinvestering in de periode van februari tot en met juli ongeveer 15 uur zal zijn, maar dit kan variëren.